Ακραία καταιγίδα με χαλάζι στη Δροσιά - 7 Ιουνίου 2016

Ισχυρή βροχή συνοδεία χαλαζιού και πολλών ηλεκτρικών φαινομένων έπεσε σήμερα στη Δροσιά Αττικής, όπως επίσης και στις γύρω περιοχές, τη Ρέα, το Διόνυσο, την Άνοιξη, τον Αγ. Στέφανο κ.α.

Οι συνθήκες του καιρού αρχικά ευνόησαν την ανάπτυξη καταιγιδοφόρων νεφών νοτιότερα, στον Πειραιά και μέσα στο Λεκανοπέδιο, ωστόσο η πιο ισχυρή καταιγίδα οργανώθηκε στην Πεντέλη και ιδιαίτερα στα βόρεια του βουνού προκαλώντας ακραία κατάσταση στις κατοικημένες περιοχές που βρίσκονται εκεί. Χαρακτηριστικά της κατάστασης ήταν η μεγάλη ένταση της βροχής, το χαλάζι, τα πολλά ηλεκτρικά φαινόμενα, ο αέρας και η περιορισμένη ορατότητα.

Η δυνατή βροχή διήρκεσε περίπου 40 λεπτά ενώ η συνολική διάρκεια της ήταν λίγο περισσότερο από μιάμιση ώρα.

Η ένταση της βροχής ήταν τόσο μεγάλη που δημιούργησε προβλήματα στην περιοχή. Δρόμοι πλημμύρισαν καθώς και κτήρια. Σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρήθηκαν αυτοκίνητα παρασυρμένα αρκετά μέτρα από τη θέση που ήταν σταθμευμένα, κάτι που πολύ σπάνια συμβαίνει στην περιοχή.

Η καταιγίδα σε αριθμούς

Το συνολικό ύψος της βροχόπτωσης που κατέγραψε ο  Σταθμός της Δροσιάς έφτασε τα 77,6 χιλιοστά. Η μέγιστη ραγδαιότητα (rain rate)  έφτασε κοντά στα 340 χιλιοστά ανά ώρα, τιμή που είναι από τις κορυφαίες που έχει δείξει ο σταθμός στη δεκάχρονη λειτουργία του.

Γειτονικοί σταθμοί έδειξαν περίπου 250mm/h (Διόνυσος 570μ), 640mm/h (Αρσάκειο Δροσιάς) και 1280mm/h (Διόνυσος 500μ) μέγιστη ένταση βροχής. Η μέγιστη τιμή που έδειξε ο σταθμός του Διονύσου στα 500μ είναι "εξωπραγματική" και πιθανόν να προκλήθηκε από πλημμύρισμα του βροχομέτρου του σταθμού από πρόσκαιρο βούλωμα της οπής του βροχομέτρου. Άλλωστε καταγράφτηκε στις 15:45, όταν τα φαινόμενα είχαν φθίνει.

Πιο κάτω δίνεται το ύψος της βροχής που έχουν μετρήσει κοντινοί σταθμοί στην περιοχή. Τα δεδομένα είναι από αργά το απόγευμα της 7/6.

Ιπποκράτειος Πολιτεία: 5,9
Αγ. Στέφανος, Δάσος Κουρεμένου: 36,4
Αγ. Στέφανος, Οικισμός Αγ. Παρασκευής: 64,8
Διόνυσος 570μ: 85,2
Διόνυσος 500μ: 77,0
Ρέα: 87,6
Αρσάκειο Δροσιάς: 83,8
Δροσιά: 77,6
Πεντέλη Αστεροσκοπείο:  26,2
Εκάλη: 12,4
Ερυθραία: 9,8

Ύψος βροχόπτωσης 1 χιλιοστού αντιστοιχεί σε ποσότητα νερού 1 λίτρου ανά τετραγωνικό μέτρο επιφανείας εδάφους.

Μερικές φωτογραφίες

Ένα εντυπωσιακό cumulonimbus με σχηματισμό pileus νότια της Πεντέλης. Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη από το λεκανοπέδιο προς τα βόρεια, πριν την εκδήλωση των έντονων φαινομένων στη Δροσιά. Διακρίνεται και shelf cloud στη βάση του νέφους.
Φωτογράφος: Antonis L Photography

Η εικόνα από την κάμερα της Πετρούπολης την ώρα ανάπτυξης του καταιγιδοφόρου νέφους πάνω από την Πεντέλη είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή:

Φωτογραφίες από την κάμερα της Δροσιάς που διαχειρίζεται ο Φώτης Καραγιάννης:
Παρατηρήστε την πράσινη απόχρωση στο σύννεφο πριν ξεκινήσει η καταιγίδα. Τέτοιο χρώμα προαναγγέλλει το πέρασμα χαλαζιού.

H πανοραμική άποψη που δίνουν οι κάμερες του Αστεροσκοπείου Πεντέλης δείχνει την καταγίδα μέσα στο λεκανοπέδιο της Αττικής αρκετή ώρα πριν εκδηλωθεί η ισχυρή καταιγίδα στην Πεντέλη.

Τέλος ένα στιγμιότυπο από το χάρτη υετού του metar.gr

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ Μ.Σ. ΔΡΟΣΙΑΣ: Μηνιαίος και Ετήσιος Καταγεγραμμένος Υετός για τα Υδρολογικά Έτη 2007-2013

Στο άρθρο αυτό παρατίθενται διαγράμματα στα οποία απεικονίζονται οι μετρήσεις υετού του Μετεωρολογικού Σταθμού Δροσιάς για τα υδρολογικά έτη 2007 έως 2013 και ανανεώνει το προηγούμενο με τίτλο:  ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ Μ.Σ. ΔΡΟΣΙΑΣ: Μηνιαίος και Ετήσιος Καταγεγραμμένος Υετός για τα Υδρολογικά Έτη 2007-2012 

Το υδρολογικό έτος 2013 (Οκτώβριος 2012 έως Σεπτέμβριος 2013) αποδείχθηκε το πλέον βροχερό έτος με διαφορά από τα προηγούμενα. Το υγρό εξάμηνο αυτού του έτους ήταν ιδιαίτερα πλούσιο σε βροχές. Ο Νοέμβριος, ο Δεκέμβριος και ο Φεβρουάριος σημείωσαν πολύ μεγάλα ύψη βροχής (έως και στο διπλάσιο του μέσου όρου τους) ενώ και τον Ιανουάριο σημειώθηκαν αξιόλογες βροχοπτώσεις. Στον αντίποδα το ξηρό εξάμηνο του έτους δεν σημειώθηκε αξιόλογος υετός. Το τρίμηνο δε, Ιούλιος, Αύγουστος, Σεπτέμβριος ήταν άνυδρο.

Συνολικά το βροχόμετρο του σταθμού της Δροσιάς μάζεψε 915,7 χιλιοστά, ξεπερνώντας κατά περισσότερο από 200 χιλιοστά την επόμενη μέτρηση, 687,1 χιλιοστά, του υδρολογικού έτους 2011.

Διαγράμματα

Διαγράμματα 1-7: Μηνιαία τιμή βροχόπτωσης για κάθε υδρολογικό έτος, από το 2007 έως και το 2013

Διάγραμμα 8: Μέση μηνιαία  βροχόπτωση που προκύπτει από τα υδρολογικά έτη 2007 έως και 2013:
 

Διάγραμμα 9: Μέση ετήσια βροχόπτωση υδρολογικών ετών 2007 έως και 2013 (Η μέση ετήσια βροχόπτωση για τα 7 αυτά έτη είναι 633,9 χιλιοστά).

Το διαγραμμα 8, ενώ μπορεί να μας δώσει κάποιες πληροφορίες για την κατανομή του υετού σε ένα έτος, αποτυγχάνει να πάρει μορφή ενός κλασικού υετογράμματος μιας περιοχής με μεσογειακό κλίμα. Ο λόγος είναι ότι ένα διάστημα παρατηρήσεων 7-ετίας είναι μικρό για να μην επηρεάζονται σημαντικά οι μέσες μετρήσεις από τυχούσες μεγάλες αποκλίσεις που μπορεί να συμβούν κάποια συγκεκριμένη χρονιά ή κάποιο συγκεκριμένο μήνα.

Συγκεκριμένα:

• Ο Οκτώβριος παρουσιάζει μάλλον μεγάλη μέση μηνιαία τιμή εξαιτίας κυρίως των πολλών βροχών που έπεσαν το 2006. Συνολικά είχαν μετρηθεί τότε 247 χιλιοστά βροχής.
• Ο Νοέμβριος παρουσιάζει μικρή σχετικά μέση μηνιαία βροχόπτωση. Αν και το μήνα αυτό το 2012 καταγράφτηκαν 230,8 χιλιοστά βροχής, τα προηγούμενα χρόνια ο Νοέμβριος ήταν σχετικά ξηρός.
• Ο Ιανουάριος παρουσιάζει κι αυτός μικρή, σχετικά με το Δεκέμβριο και το Φεβρουάριο, τιμή. Αυτό οφείλεται στα πολύ μικρά ύψη υετού που σημείωσε ο Ιανουάριος του 2007 και του 2008. Επίσης ο Δεκέμβριος του 2012 σημείωσε πολύ πλούσιο υετό, όπως επίσης και ο Φεβρουάριος του 2013, συνεχίζοντας το μοτίβο που θέλει τον Ιανουάριο να υπολείπεται σε υετό έναντι των δύο αυτών μηνών.
• Ο Φεβρουάριος φαίνεται ότι ήταν ιδιαίτερα βροχερός μήνας αυτά τα χρόνια.
• Ο Απρίλιος δεν έδωσε αρκετές βροχοπτώσεις την επταετία αυτή, συγκρινόμενος βέβαια με τους γειτονικούς του μήνες.
• Ο Ιούλιος ενώ θεωρητικά θα περίμενε κανείς να είναι ο πιο άνομβρος μήνας του έτους αποδεικνύεται πιο υετοφόρος από τον Αύγουστο αυτή την επταετία. Αιτία οι καλοκαιρινές μπόρες των ετών 2009 και 2010 που συνέβησαν κυρίως τον Ιούλιο.
• Ο Αύγουστος αυτή την επταετία ήταν γενικά ξηρός.
• Οι χειμώνες του 2006-2007 και του 2007-2008 είχαν μικρά ποσά υετού στο σύνολό τους με εξαίρεση και στις δύο περιπτώσεις το Φεβρουάριο. Ειδικά το τρίμηνο Νοέμβριος 2006 - Ιανουάριος 2007, με συνολικό υετό περίπου 54 χιλιοστά, αποτελεί μια ξηρή περίοδο για τη Δροσιά αν αναλογιστούμε ότι σε μια συνηθισμένη περίπτωση τα 54 χιλιοστά θα έπεφταν μέσα σε ένα 15νθήμερο του Δεκεμβρίου ή ότι ένας βροχοφόρος καλοκαιρινός μήνας μπορεί να φτάσει το ποσό αυτό.

Σε επόμενη ανανέωση του άρθρου ή καινούργια δημοσίευση τα διαγράμματα θα εμπλουτιστούν και με τις ημέρες βροχόπτωσης για κάθε μήνα και έτος.

Πηγές - Αναφορές - Βιβλιογραφία

Μετεωρολογικός Σταθμός Δροσιάς Αττικής: http://www.meteodrosia.gr



Παλαιότερα άρθρα με στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής

• Μέση Θερμοκρασία Καλοκαιριού Ετών 2007-2012 (Στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής) 
• Καλοκαίρι 2012: Μακρύ, ξηρό καλοκαίρι στη Δροσιά (Στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής)
•  ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ Μ.Σ. ΔΡΟΣΙΑΣ: Μηνιαίος και Ετήσιος Καταγεγραμμένος Υετός για τα Υδρολογικά Έτη 2007-2012

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ Μ.Σ. ΔΡΟΣΙΑΣ: Μηνιαίος και Ετήσιος Καταγεγραμμένος Υετός για τα Υδρολογικά Έτη 2007-2012

Στο άρθρο αυτό παρατίθενται διαγράμματα στα οποία απεικονίζονται οι μετρήσεις υετού του Μετεωρολογικού Σταθμού Δροσιάς για τα υδρολογικά έτη 2007 έως 2012.

Λίγα λόγια για το υδρολογικό έτος

To υδρολογικό έτος στην Ελλάδα συμβατικά ξεκινάει στις 1/10 και τελειώνει στις 30/9 του επόμενου ημερολογιακού έτους [1]. (Ενδεχομένως μερικές περιοχές της Ελλάδας να ξεκινούν το υδρολογικό έτος από τις 1/11 και να τελειώνουν στις 31/10 του επόμενου έτους. Έχω διαβάσει δημοσιεύσεις στο διαδίκτυο που αφορούν στην Κρήτη, σύμφωνα με τις οποίες το υδρολογικό έτος ξεκινάει από το Νοέμβρη).

Το υδρολογικό έτος παίρνει την ονομασία του από το ημερολογιακό έτος στο οποίο τελειώνει [3] Όταν, λοιπόν, για παράδειγμα, γίνεται αναφορά στο "υδρολογικό έτος 2008" σημαίνει ότι τα δεδομένα αφορούν τους μήνες από τον Οκτώβρη του 2007 έως και το Σεπτέμβρη του 2008. Έτσι στον οριζόντιο άξονα των διαγραμμάτων για τα υδρολογικά έτη οι πρώτοι τρεις μήνες αφορούν στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος.

Το υδρολογικό έτος δε θα μπορούσε με τίποτα να συμπέσει με το ημερολογιακό. Κι αυτό διότι παραδοσιακά το υδρολογικό έτος ορίζεται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μη χωρίζεται η βροχερή περίοδος μεταξύ δύο διαδοχικών (ημερολογιακών) ετών [2].  Έτσι, επιτυγχάνεται η "συνέχεια" των καταγραφών σε όλη τη βροχερή περίοδο, που για την περιοχή της Δροσιάς αλλά και γενικότερα των περισσοτέρων περιοχών της Ελλάδας ξεκινάει συνήθως από τα μέσα του φθινοπώρου και φτάνει περίπου μέχρι μέσα της άνοιξης. Ένα καλό υδρολογικό έτος από άποψη βροχής σημαίνει κατά κύριο λόγο ότι η βροχερή περίοδος ήταν καλή ενώ ένα καλό ημερολογιακό έτος από άποψη βροχής δε μπορεί να δώσει ανάλογη πληροφορία με σαφήνεια αφού χωρίζει τη βροχερή περίοδο σε δύο τμήματα,  οπότε εμπλέκει μέρος της προηγούμενης και μέρος της επόμενης στις μετρήσεις. Για το λόγο αυτό είναι προτιμότερη η αναφορά στο "υδρολογικό έτος" αντί για το ημερολογιακό έτος όταν θέλουμε να συγκεντρώσουμε τις μετρήσεις των βροχοπτώσεων.

Διαγράμματα 1-6: Μηνιαία τιμή βροχόπτωσης για κάθε υδρολογικό έτος, από το 2007 έως και το 2012

Διάγραμμα 7: Μέση μηνιαία  βροχόπτωση που προκύπτει από τα υδρολογικά έτη 2007 έως και 2012:
 

Διάγραμμα 8: Μέση ετήσια βροχόπτωση που προκύπτει από τα υδρολογικά έτη 2007 έως και 2012

Το διαγραμμα 7, ενώ μπορεί να μας δώσει κάποιες πληροφορίες για την κατανομή του υετού σε ένα έτος, αποτυγχάνει να πάρει μορφή ενός κλασικού υετογράμματος μιας περιοχής με μεσογειακό κλίμα. Ο λόγος είναι ότι ένα διάστημα παρατηρήσεων 6ετίας είναι πολύ μικρό για να μην επηρεάζονται οι μέσες μετρήσεις από τυχούσες μεγάλες αποκλίσεις που μπορεί να συμβούν κάποια συγκεκριμένη χρονιά ή κάποιο συγκεκριμένο μήνα.

Συγκεκριμένα:

• Ο Οκτώβριος παρουσιάζει μεγάλη μέση μηνιαία τιμή εξαιτίας κυρίως των πολλών βροχών που έπεσαν το 2006. Συνολικά είχαν μετρηθεί τότε 247 χιλιοστά βροχής.
• Ο Νοέμβριος παρουσιάζει μικρή σχετικά μέση μηνιαία βροχόπτωση διότι τα τελευταία 6 χρόνια δεν συνέβησαν ιδιαίτερα καιρικά φαινόμενα σε αυτό το μήνα. Κάτι τέτοιο δεν είναι το γενικότερο μοτίβο του καιρού και φαίνεται ξεκάθαρα από παλιότερα εγκατεστημένους σταθμούς όπως αυτός του Ε.Α.Α. στο Θησείο που δίνει μετρήσεις για πάνω από 1 αιώνα.
• Ο Ιανουάριος παρουσιάζει κι αυτός μικρή, σχετικά με το Δεκέμβριο και το Φεβρουάριο, τιμή. Αυτό οφείλεται στα πολύ μικρά ύψη υετού που σημείωσε ο Ιανουάριος του 2007 και του 2008.
• Ο Φεβρουάριος φαίνεται ότι ήταν ιδιαίτερα βροχερός μήνας αυτά τα χρόνια.
• Ο Απρίλιος φαίνεται ότι και αυτός δεν έδωσε αρκετές βροχοπτώσεις την εξαετία αυτή.
• Ο Ιούλιος ενώ θεωρητικά θα περίμενε κανείς να είναι ο πιο άνομβρος μήνας του έτους αποδεικνύεται πιο υετοφόρος και από τον Ιούνιο και από τον Αύγουστο αυτή την εξαετία. Αιτία οι καλοκαιρινές μπόρες των ετών 2009 και 2010 που συνέβησαν κυρίως τον Ιούλιο.
• Οι χειμώνες του 2006-2007 και του 2007-2008 είχαν μικρά ποσά υετού στο σύνολό τους με εξαίρεση και στις δύο περιπτώσεις το Φεβρουάριο. Ειδικά το τρίμηνο Νοέμβριος 2006 - Ιανουάριος 2007, με συνολικό υετό περίπου 54 χιλιοστά, αποτελεί μια ξηρή περίοδο για τη Δροσιά αν αναλογιστούμε ότι σε μια συνηθισμένη περίπτωση τα 54 χιλιοστά θα έπεφταν μέσα σε ένα 15νθήμερο του Δεκεμβρίου ή ότι ένας βροχοφόρος καλοκαιρινός μήνας μπορεί να φτάσει το ποσό αυτό.

Η μέση ετήσια βροχόπτωση για τα 6 αυτά έτη είναι 589 χιλιοστά.

Σε επόμενη ανανέωση του άρθρου ή καινούργια δημοσίευση τα διαγράμματα θα εμπλουτιστούν και με τις ημέρες βροχόπτωσης για κάθε μήνα και έτος.

Πηγές - Αναφορές - Βιβλιογραφία

 Μετεωρολογικός Σταθμός Δροσιάς Αττικής: http://www.meteodrosia.gr

[1] Koutsoyiannis, D., Statistical Hydrology, Edition 4, 312 pages, National Technical University of Athens, Athens, 1997. http://itia.ntua.gr/getfile/122/5/documents/1997StatHydrolChap4.pdf

[2] Water Recourses Yield - Thomas A. McMahon, Adebayo J Adeloye - WRP

[3] Wikipedia "Water Year"

Water UK: http://www.water.org.uk/publications/policy-positions-and-briefings/hydrological-year

TermWiki: http://216.139.215.75/EN:hydrologic_year


Παλαιότερα άρθρα με στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής

• Μέση Θερμοκρασία Καλοκαιριού Ετών 2007-2012 (Στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής) 
• Μακρύ, ξηρό καλοκαίρι στη Δροσιά (Στοιχεία από το Μετεωρολογικό Σταθμό Δροσιάς Αττικής)